🚗🔥 नेपाल आयल निगमले गर्यो पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन : नयाँ मूल्य दर १५ औं अगस्टदेखि लागू

नेपाल आयल निगमले फेरि एकपटक पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा समायोजन गरेको छ। हालैको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा भएको उतार–चढावलाई आधार मानेर निगमले १५ अगस्ट २०२५ (२०७८ साउन ३० गते) बाट लागू हुने गरी नयाँ मूल्य दर सार्वजनिक गरेको हो। यस समायोजनले उपभोक्तालाई केही राहत त दिनेछ तर अझै पनि मूल्य उच्च नै रहँदा जनजीवनमा यसको असर देखिनेछ।

✨ मूल्य समायोजनको मुख्य कारण

नेपाल आयल निगमले भारतीय आयल कर्पोरेशन (IOC) बाट पेट्रोलियम पदार्थ खरिद गर्छ। पछिल्ला दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा क्रूड आयलको मूल्यमा वृद्धि देखिएको छ। त्यसकै आधारमा भारतले पनि मूल्य संशोधन गरेको छ र सोही अनुसार नेपाल आयल निगमले नयाँ दर लागू गर्न बाध्य भएको हो।

नेपालमा तेल आपूर्ति पूरै आयातमा भर पर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सानो उतारचढाव भए पनि यसको सीधा असर नेपाली उपभोक्तामा पर्छ। यही कारणले गर्दा निगमले पटक–पटक मूल्य संशोधन गर्दै आएको छ।

🛢 नयाँ मूल्य दर

२०७८/०४/३० गते राति १२:०० बजेदेखि लागू हुने निगमको निर्णयअनुसार पेट्रोलियम पदार्थको खुद्रा मूल्य यसप्रकार रहेको छ :

👉 यसरी हेर्दा पेट्रोलमा प्रतिलिटर रु. २ र डिजेल तथा मट्टितेलमा प्रतिलिटर रु. १ मात्र वृद्धि भएको छ।

📍 कुन–कुन स्थानमा लागू हुन्छ ?

नेपाल आयल निगमका अनुसार यो नयाँ मूल्य दर मुलुकभर एकैसाथ लागू हुनेछ। तर भौगोलिक अवस्थालाई ध्यानमा राखी केही ठाउँमा ढुवानी लागतका आधारमा मूल्य फरक–फरक हुन्छ।

• काठमाडौं, विराटनगर, भैरहवा, नेपालगञ्ज, अमलेखगञ्ज, पोखरा र धरानमा सोही मूल्य लागू हुन्छ।
• अन्य स्थानमा ढुवानी खर्च थपिने भएकाले त्यहाँ मूल्य केही बढ्न सक्छ।

🌍 मूल्य वृद्धिले जनजीवनमा पार्ने असर

पेट्रोलियम पदार्थ हाम्रो दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। यातायातदेखि उत्पादन उद्योगसम्म सबै क्षेत्रमा यसको प्रयोग हुन्छ। पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढ्दा यसका केही असरहरू यसप्रकार छन् :

1. यातायात खर्च बढ्ने – बस, ट्याक्सी र मालवाहक सवारीको भाडामा वृद्धि हुने सम्भावना हुन्छ।
2. वस्तु मूल्य वृद्धि – ढुवानी खर्च बढेकै कारण बजारमा खाद्यान्नदेखि लत्ताकपडासम्म महँगो हुने सम्भावना हुन्छ।
3. औद्योगिक उत्पादनमा असर – उद्योग–व्यवसायमा प्रयोग हुने डिजेलको खर्च बढ्दा उत्पादन लागत बढ्नेछ।
4. उपभोक्तामा आर्थिक दबाब – सामान्य नागरिकको दैनिक खर्चमा प्रत्यक्ष असर पर्नेछ।

✅ उपभोक्ताले के गर्न सक्छन् ?

मूल्य वृद्धि भए पनि हामीले केही उपाय अपनाए दैनिक जीवनमा खर्च घटाउन सक्छौं :

• निजी सवारीभन्दा सार्वजनिक यातायात प्रयोग गर्ने।
• छोटो दूरीमा पैदल वा साइकल प्रयोग गर्ने।
• ऊर्जा बचत गर्ने बानी बसाल्ने।
• सरकारी निर्णयप्रति जनचेतना जगाउने र पारदर्शिता माग गर्ने।

🏛 सरकार र निगमको भूमिका

नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन गर्दा प्रायः आलोचना हुने गर्छ। उपभोक्ताले तत्कालै मूल्य वृद्धि महसुस गर्ने भए पनि मूल्य घट्दा त्यस्तो राहत प्रष्ट रूपमा नदेखिने गुनासो गर्ने गर्छन्। त्यसैले :

• निगमले समयमै सूचना सार्वजनिक गर्नुपर्छ।
• पारदर्शिता कायम गरी खरिद मूल्य र ढुवानी खर्चको स्पष्ट विवरण दिनुपर्छ।
• सरकारको तर्फबाट वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतको प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।

🔑 निष्कर्ष

नेपाल आयल निगमले गरेको पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन आवश्यक भए पनि यसको असर जनजीवनमा ठूलो हुन्छ। पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलको नयाँ मूल्य क्रमशः १७६.५० र १६२ रुपैयाँ भएको छ। यद्यपि यो वृद्धि अन्तर्राष्ट्रिय बजार र आयातमा निर्भर भएकाले नेपालले वैकल्पिक ऊर्जामा ध्यान दिन जरुरी छ।